Đồng tác giả cuốn sách Bí ẩn Đặng do Nhà Xuất bản Crayon Vert của Pháp ấn hành năm 2008, hai nữ nhà báo người Pháp Anne Pitoiset và Claudine Wery tâm sự tại cuộc họp báo ở Hà Nội hôm 23-2 rằng họ thực sự bị cuốn hút bởi Đặng Văn Nha, một người đàn ông VN nhỏ bé, đi lên từ hai bàn tay trắng nhưng đã xây dựng được một sản nghiệp trị giá gần 6 tỉ USD.
Tuổi thơ sóng gió
Hai nữ nhà báo này đã dày công suốt hai năm trời lần theo dấu chân ông Đặng trên khắp thế giới: từ quần đảo Nouvelle-Calédonia (người Việt gọi là Tân Đảo), nơi ông sinh ra, đến Pháp, Úc, Hàn Quốc, Canada, Nhật Bản.
Họ phỏng vấn gần 200 người từng là bạn bè, người thân, đồng nghiệp, thậm chí cả kẻ thù của ông để tìm ra chân dung đích thực về con người có tên Đặng Văn Nha, người được coi là đã tạo được dấu ấn lịch sử hiện đại cho vùng đất tuy không phải là quê cha đất tổ nhưng lại là nơi sinh ra ông.
Đặng Văn Nha sinh năm 1936 tại Tân Đảo, nơi những người phu mỏ Bắc Kỳ bị Pháp bắt đưa sang làm việc tại các hầm mỏ niken. Cha mất sớm khi ông mới 17 tháng tuổi, ông được một gia đình người Việt cưu mang trong nhiều tháng trước khi quay lại sống với mẹ đẻ.
Thoát nghèo, đối với ông không còn con đường nào khác là phải tự vươn lên. Cậu bé Đặng đã tự mình học tập, luôn đứng đầu lớp và rồi trở thành kỹ sư cơ khí. Từ hai bàn tay trắng, lại là trụ cột chính để nuôi sống gia đình, sau 18 năm đi làm công vất vả cực nhọc, ông Đặng Văn Nha đã tạo được cho mình một sản nghiệp mà không phải người Việt nào cũng có thể mơ đến.
Luôn khiêm tốn, nhã nhặn
Theo như tâm sự của ông, bí quyết đưa ông đến thành công là phải có ý chí, có trí thông minh và không thể thiếu yếu tố may mắn. Ông Đặng Văn Nha hiện là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Mỏ Nam Thái Bình Dương (SMSP) và sở hữu hai nhà máy sản xuất niken lớn nhất thế giới với số vốn lên đến 6 tỉ USD.
Nhà máy Gwanggyang được xây dựng tại Hàn Quốc từ tháng 10-2008 với vốn đầu tư trị giá gần 4 tỉ USD, mỗi ngày sản xuất gần 30.000 tấn niken dành cho xuất khẩu và một nhà máy dưới chân núi Koniambo ở Tân Đảo. Kiên cường, quyết đoán và dám mạo hiểm, vợ chồng ông đã chứng minh được rằng người Việt có khả năng làm những việc lớn, sánh vai với các đại gia kinh doanh hàng đầu thế giới.
Tiếng tăm nổi như cồn nhưng doanh nhân Đặng luôn là một người khiêm tốn, nhã nhặn. Ông cũng từng chịu đựng nhiều lời gièm pha ác ý, ghen tị về địa vị mà ông có được. Vì những xung đột giữa các đảng phái chính trị ở Noumea, thủ phủ của Tân Đảo, vợ chồng ông Đặng phải sống lưu vong ở Úc 6 năm và gần như mất hết sản nghiệp.
Thế nhưng, lòng say mê đổi đời bằng làm giàu và vượt lên số phận không ngừng đeo đuổi con người có nghị lực sắt đá này. Sau thời gian lưu vong, ông trở về Tân Đảo và ra sức thực hiện giấc mơ đưa niken về cho người Kanak trên mảnh đất của họ.
Ông Đặng Văn Nha tâm nguyện: “Tuy tôi không biết nhiều về VN nhưng VN là ruột thịt của tôi. Tôi nghĩ rằng VN xứng đáng được phát triển nên có ý định sớm quay trở lại VN xem có thể đầu tư vào lĩnh vực nào để giúp đất nước phát triển”.
Theo Người Lao Động
